Battery Energy Storage System (BESS) คืออะไร? สำคัญอย่างไรต่อธุรกิจของคุณ?

โลก มีการใช้พลังงานสะอาดมาอย่างยาวนาน ไม่ว่าจะเป็นพลังงานแสงอาทิตย์ พลังงานลม และพลังงานน้ำ ฯลฯ แหล่งพลังงานเหล่านี้่ในปัจจุบันล้วนมีข้อจำกัด คือต้องพึ่งพาสภาพอากาศที่มีความผันผวนตามธรรชาติ และไม่ได้คงที่ตลอดเวลา ต้องมีแสงแดด มีลม จึงจะผลิตไฟฟ้าได้

ดังนั้นเพื่อลบข้อจำกัดดังกล่าว Battery Energy Storage System (BESS) หรือ ระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่กำลังเข้ามามีบทบาทสำคัญในการเสริมสร้างเสถียรภาพและความมั่นคงของระบบไฟฟ้า ให้ได้ใช้พลังงานสะอาดได้มากขึ้น และที่สำคัญในตอนนี้ต้องบอกเลยว่า “แบตเตอรี่” มีราคาถูกลงมาก จนอุตสาหกรรมโรงงานในสเกลใหญ่หลายๆ เมกะวัตต์ สามารถใช้งานได้อย่างคุ้มค่า คืนทุนในระบบได้รวดเร็วมากยิ่งขึ้นกว่าแต่ก่อนมาก

Battery Energy Storage System (BESS) คืออะไร?

BESS คือระบบกักเก็บพลังงานไฟฟ้าจากแหล่งพลังงานต่าง ๆ เช่น โซล่าเซลล์ (Solar Cell), พลังงานลม (Wind Energy) หรือไฟฟ้าจากระบบกริด (Grid) มาไว้ในแบตเตอรี่ โดยพลังงานที่เก็บในแบตสามารถนำมาใช้ได้ในช่วงเวลาที่เทคโนโลยีพลังงานสะอาดไม่สามารถผลิตไฟฟ้าได้

ยกตัวอย่างเช่น ระบบโซล่าเซลล์ผลิตพลังงานได้เมื่อมีแดดเท่านั้น ไม่สามารถผลิตได้ในตอนกลางคืน หรือกังหันลมเองก็จะไม่สามารถผลิตพลังงานได้ หากไม่มีลม ในเวลานี้เอง เราก็สามารถนำพลังงานจาก BESS มาใช้ทดแทนได้เลย เรียกได้ว่าโอกาสในการใช้พลังงานสะอาดได้มากขึ้น ซึ่งส่งผลดีต่อสิ่งแวดล้อมอีกด้วย

BESS มีกี่ประเภท ?

ในปัจจุบัน BESS สามารถแบ่งออกเป็น 5 ประเภทหลัก ตามเทคโนโลยีของแบตเตอรี่ที่ใช้

Lithium-Ion Battery (แบตเตอรี่ลิเธียมไอออน)

เป็นแบตเตอรี่ที่ได้รับความนิยมมากที่สุด เนื่องจากมีความหนาแน่นพลังงานสูง มีขนาดเล็ก น้ำหนักเบา ชาร์จได้อย่างรวดเร็ว มีอัตราคายประจุต่ำ และมีอายุการใช้งานยาวนาน เหมาะสำหรับพื้นที่ขนาดใหญ่

Lead-Acid Battery (แบตเตอรี่ตะกั่ว กรด)

เป็นแบตเตอรี่ชนิดดั้งเดิมที่มีต้นทุนต่ำ แต่มีข้อเสียคือชาร์จได้ช้า น้ำหนักเยอะ มีขนาดใหญ่กว่าแบตเตอรี่ชนิดอื่นที่ความจุเท่ากัน มีอายุการใช้งานสั้นและต้องการการบำรุงรักษาอย่างสม่ำเสมอ

Flow batteries (โฟลว์แบตเตอรี่)

เป็นแบตเตอรี่ที่เก็บพลังงานในอิเล็กโทรไลต์เหลว แทนที่จะเป็นสถานะของแข็ง และสามารถเพิ่มขนาดให้มีความจุขนาดใหญ่ได้ มีอายุการใช้งานที่ค่อนข้างยาวนาน และสามารถชาร์จและคายประจุได้หลายครั้ง แต่มีราคาแพงกว่าแบตเตอรี่ลิเธียมไอออน

Sodium-Sulfur (NaS) Battery (โซเดียมซัลเฟอร์)

เป็นแบตเตอรี่ที่ใช้สำหรับงานที่ต้องการอุณหภูมิสูง และมีอายุการใช้งานที่ค่อนข้างยาวนานและความหนาแน่นของพลังงานสูง พวกมันมีราคาแพงกว่าแบตเตอรี่ลิเธียมไอออน และมีการใช้งานในอัตราที่ต่ำกว่า

Advanced chemistry batteries (แบตเตอรี่เคมีขั้นสูง)

เป็นหมวดหมู่แบตเตอรี่ที่ใช้เทคโนโลยีใหม่ เช่น Sodium-Sulfur (NaS) Battery (แบตเตอรี่โซลิดสเตต), Lithium-sulphur batteries (แบตเตอรี่ลิเธียม-ซัลเฟอร์) และ Lithium-air (แบตเตอรี่ลิเธียมแอร์) ซึ่งยังอยู่ระหว่างการพัฒนา และแม้ว่าจะมีศักยภาพสูง แต่การนำไปใช้ในเชิงพาณิชย์ยังไม่แพร่หลายในขณะนี้

องค์ประกอบสำคัญของ BESS

BESS เป็นเทคโนโลยีกักเก็บพลังงานที่ค่อนข้างซับซ้อน ซึ่งจะประกอบไปด้วยองค์ประกอบหลักดังนี้

Battery Packs

ส่วนประกอบหลักที่ใช้ในการเก็บพลังงาน โดยภายในจะประกอบในด้วยเซลล์ (cell), โมดูล (Module), แร็ค (Rack) และระบบตัวเก็บพลังงาน (Energy Storage System) โดยตัว Battery Packs ส่วนใหญ่จะใช้ลิเธียมไอออน (Li-ion) เนื่องจากมีความจุสูงและอายุการใช้งานยาวนาน

Battery Management System (BMS)

ระบบจัดการแบตเตอรี่ หรืออีกความหมายหนึ่ง คือ ระบบแปลงผันกำลังไฟฟ้า ทำหน้าที่ช่วยตรวจสอบและควบคุมการทำงานของเซลล์แบตเตอรี่เพื่อความปลอดภัยและยืดอายุการใช้งานของตัวแบต ฯ

Inverter (PCS – Power Conversion System)

เป็นอุปกรณ์ที่แปลงพลังงานไฟฟ้าจากกระแสตรง (DC) เป็นกระแสสลับ (AC) หรือในทางกลับกัน เนื่องจากพลังงานที่ผลิตได้จากระบบโซล่าเซลล์นั้นเป็นกระแสตรง ขณะที่ไฟฟ้าทั่วไปตามสถานที่ต่างๆ หรือก็คือเครื่องใช้ไฟฟ้าจะรองรับเพียงแค่กระแสสลับ ดังนั้นจึงต้องมี Inverter คอยแปลงพลังงาน

Energy Management System (EMS)

เป็นซอฟต์แวร์ที่ช่วยบริหารจัดการพลังงาน คอยควบคุมและกำหนดตารางกิจกรรมของระบบ BESS โดยพิจารณาจากข้อมูลภายนอก เช่น โครงข่ายไฟฟ้า หม้อแปลง และโหลด เพื่อให้เกิดการใช้ไฟฟ้าที่มีประสิทธิภาพสูงสุด

Advanced chemistry batteries (แบตเตอรี่เคมีขั้นสูง)

เป็นหมวดหมู่แบตเตอรี่ที่ใช้เทคโนโลยีใหม่ เช่น Sodium-Sulfur (NaS) Battery (แบตเตอรี่โซลิดสเตต), Lithium-sulphur batteries (แบตเตอรี่ลิเธียม-ซัลเฟอร์) และ Lithium-air (แบตเตอรี่ลิเธียมแอร์) ซึ่งยังอยู่ระหว่างการพัฒนา และแม้ว่าจะมีศักยภาพสูง แต่การนำไปใช้ในเชิงพาณิชย์ยังไม่แพร่หลายในขณะนี้

ข้อดีของ BESS

ลดต้นทุนค่าไฟฟ้า

BESS สามารถช่วยลดต้นทุนค่าไฟฟ้าได้โดยการเก็บพลังงานไฟฟ้าในช่วงเวลาที่ค่าไฟต่ำ (Off-peak) และนำมาใช้ในช่วงที่ค่าไฟสูง (Peak Time) ทำให้ธุรกิจสามารถบริหาร และลดค่าไฟได้มากขึ้น เหมือนกับการใช้พลังงานสะอาดได้ฟรี ! ทั้งกลางวัน-กลางคืน

สำรองพลังงานในกรณีฉุกเฉิน

ทำหน้าที่เป็นแหล่งพลังงานสำรอง เมื่อเกิดเหตุการณ์ไฟฟ้าดับ ระบบจะสามารถจ่ายไฟให้กับอุปกรณ์ที่สำคัญได้อย่างต่อเนื่อง รักษาโอกาสในการใช้พลังงานไฟฟ้าภายในองค์กร

สนับสนุน ESG และลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์

ธุรกิจที่ใช้พลังงานสะอาด เช่น โซล่าเซลล์ สามารถใช้ BESS เก็บพลังงานส่วนเกินที่ผลิตได้ในช่วงกลางวัน และนำมาใช้ในเวลากลางคืน ทำให้การใช้พลังงานสะอาดมากขึ้น และลดการใช้ไฟฟ้าจากแหล่งพลังงานฟอสซิล ซึ่งเท่ากับการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ส่งเสริมเป้าหมายด้าน ESG และเพิ่มโอกาสในการรับ Carbon Credit เพื่อใช้ในการค้า หรือเพิ่มภาพลักษณ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

ติดตั้งได้ง่าย

BESS เป็นระบบกักเก็บพลังงานที่ติดตั้งได้ง่ายและรวดเร็วกว่าระบบรูปแบบอื่น ลดความยุ่งยากในการติดตั้ง

ข้อจำกัดของ BESS

ข้อจำกัดด้านอุณหภูมิ

แบตเตอรี่บางประเภทในระบบ BESS ทำงานได้ไม่ดีในสภาพอากาศร้อนหรือเย็นจัด อาจต้องใช้ระบบระบายความร้อนเพิ่มเติม

ประสิทธิภาพลดลงตามการใช้งาน

แบตเตอรี่เสื่อมสภาพตามรอบการชาร์จ-คายประจุ (Cycle Life) หากใช้ผิดวิธี เช่น ชาร์จเต็มหรือคายประจุหมดเกินไป อาจทำให้อายุการใช้งานสั้นลง

ราคาของแบตเตอรี่ที่ลดลงส่งผลให้ใช้ร่วมกับเทคโนโลยีพลังงานสะอาดได้ง่ายขึ้น

​ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ค่าใช้จ่ายในการติดตั้งระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่ (BESS) ได้ลดลงอย่างมาก จากการวิเคราะห์ของ BloombergNEF พบว่าราคาของแบตเตอรี่ลิเธียม-ไอออนลดลง 20% ในปี 2023 เหลือเพียง 115 ดอลลาร์สหรัฐฯ ต่อกิโลวัตต์-ชั่วโมง ซึ่งเป็นราคาต่ำสุดที่เคยมีมา ส่งผลให้ในตอนนี้ ธุรกิจหรือโรงงานที่มีขนาดใหญ่ และมีการใช้ไฟฟ้าสูง BESS ถือว่าเหมาะสมแก่การใช้งานร่วมกับพลังงานสะอาดอื่นๆ เช่น

นอกจากนี้ รายงานจาก International Renewable Energy Agency (IRENA) คาดว่าค่าใช้จ่ายในการติดตั้งระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่จะลดลง 50-60% ภายในปี 2030

การลดลงของราคานี้ส่งผลให้การติดตั้ง BESS เป็นทางเลือกที่คุ้มค่ามากขึ้น สำหรับธุรกิจและภาคพลังงานทั่วโลก อย่างไรก็ตาม ควรติดตามแนวโน้มราคาและพัฒนาการทางเทคโนโลยีอย่างใกล้ชิดเพื่อให้การลงทุนในระบบ BESS มีประสิทธิภาพและคุ้มค่าที่สุด

ตัวอย่างโครงการ BESS ในประเทศไทยและต่างประเทศ

โครงการ BESS ในประเทศไทย

ภาพจาก : egat

EGAT จัดทำโครงการระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่ที่ EGAT ศูนย์พัฒนาไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ เพื่อลดปัญหาการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนที่ไม่สามารถผลิตกระแสไฟฟ้าได้อย่างสม่ำเสมอ โดยมีโครงการนำร่อง 2 แห่ง ได้แก่ สถานีไฟฟ้าแรงสูงบำเหน็จณรงค์ จังหวัดชัยภูมิ กำลังผลิตติดตั้ง 16 MW และสถานีไฟฟ้าแรงสูงชัยบาดาล จังหวัดลพบุรีกำลังผลิตติดตั้ง 21 MW

โครงการ BESS ในต่างประเทศ

ภาพจาก : aurecongroup

Hornsdale Power Reserve ในออสเตรเลีย กับโครงการ BESS ที่ใหญ่ที่สุดในโลกดำเนินการโดย Tesla และ Neoen ขนาด 150 MW ทำหน้าที่สำรองพลังงานให้กับระบบไฟฟ้า และลดค่าใช้จ่ายด้านพลังงานในภูมิภาค

ปัจจัยที่ต้องพิจารณาก่อนติดตั้ง BESS

ความต้องการพลังงานของธุรกิจ

ควรประเมินว่าธุรกิจใช้ไฟฟ้ามากน้อยเพียงใด และสามารถประหยัดได้แค่ไหนควรเลือกขนาดของ BESS ให้เหมาะสมกับการใช้งานเพื่อให้คุ้มค่าที่สุด รวมถึงวิเคราะห์ผลตอบแทนจากการลงทุน (ROI) มาจะคุ้มค่าหรือไม่

มาตรฐานความปลอดภัย

ตรวจสอบว่าระบบได้รับการรับรองตามมาตรฐานสากล เช่น UL, IEC หรือ CE

สรุป BESS คุ้มค่ากับธุรกิจคุณหรือไม่ ?

Battery Energy Storage System (BESS) เป็นเทคโนโลยีที่สามารถช่วยให้ธุรกิจลดต้นทุนค่าไฟ เสริมความมั่นคงทางพลังงาน และเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานสะอาดได้อย่างมีประสิทธิภาพ ธุรกิจที่ใช้พลังงานสูงหรือมุ่งเน้นด้าน ESG ควรพิจารณาลงทุนใน BESS เพื่อลดผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมและเพิ่มความสามารถในการแข่งขันในอนาคต หากธุรกิจของคุณกำลังมองหาวิธีลดต้นทุนพลังงานและใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ BESS อาจเป็นโซลูชันที่ตอบโจทย์

Energy Green Plus+ รับติดตั้งโซล่าเซลล์โรงงาน พร้อมดูแลขอรับสิทธิ์ยกเว้นภาษี boi โซล่าเซลล์ ดูแลสินเชื่อแนะนำการลงทุนจากธนาคารให้ฟรี ! หรือหากท่านใดสนใจโครงการ Private PPA (ติดตั้งโซล่าเซลล์แบบไม่ต้องลงทุนเอง) เราสามารถลงทุน ติดตั้งโซล่าเซลล์โรงงาน ให้คุณได้เช่นกัน